Dysfagia u dzieci, przyczyny i leczenie

Dysfagia u dzieci, czyli trudność lub nieprawidłowość połknięcia

Dysfagia u dzieci, to często występujący problem powiązany z zaburzeniami odżywiania, karmienia i połykania. Podstawowe fazy połykania i cały proces, ściśle związany jest ze spożyciem, przygotowaniem i transportem substancji odżywczych do przewodu pokarmowego. Wtórne funkcje połykania to kontrola wydzielin, usuwanie zanieczyszczeń z dróg oddechowych, ochrona górnych dróg oddechowych i wyrównanie ciśnienia w błonie bębenkowej przez trąbkę Eustachiusza. Zanim pokarm przejdzie do przewodu pokarmowego i żołądka, proces ten nie zawsze przebiega prawidłowo. Zaburzenia połykania, w tym dysfagia u dzieci, może wystąpić w różnym wieku i na różnych etapach procesu połykania:

  • faza doustna – ssanie, żucie i przenoszenie jedzenia lub płynu do gardła
  • faza gardłowa – rozpoczynanie połykania, przesuwanie jedzenia w gardle i zamykanie dróg oddechowych, zapobieganie aspiracji lub zapobieganie dławieniu
  • faza przełyku – praca mięśni w górnej i dolnej części przełyku i przesuwanie pokarmu przez przełyk do żołądka

Terminy medyczne

Bolesne połykanie, zaburzenia i trudności mają różne terminy medyczne, m.in:

  • dysfagia – definiowana jako trudność lub nieprawidłowość połknięcia. Dysfagia nie jest specyficzną chorobą, ale jest objawem innych chorób i może zagrażać życiu.
  • odynofagia – odnosi się do bólu podczas połykania i może również występować u dziecka z dysfagią.
  • sialiorrhea – tzw. ślinotok, może towarzyszyć dysfagii i często wskazuje na infekcję jamy ustnej, gardła, górnych dróg oddechowych lub przełyku.

Dysfagia u dzieci, może być zdiagnozowana przez pediatrę. Dlatego, jeśli podejrzewasz, że Twoje dziecko ma problemy z jedzeniem, natychmiast się z nim skontaktuj. Pediatra zbada dziecko i odpowie na wszelkie medyczne przyczyny problemów z karmieniem, postawi prawidłową diagnozę. Także patolog mowy i języka, który specjalizuje się w leczeniu dzieci z zaburzeniami żywienia i połykania, może ocenić Twoje dziecko.

Dzieci mogą również mieć problemy, jeśli ich zdolności motoryczne opóźniają się w rozwoju. Przechodzenie na pokarmy stałe wymaga większej koordynacji ust, języka i szczęki.  Jedzenie trzeba ugryźć, przesunąć do bocznych zębów (przeżuwanie), umieścić na języku i przesunąć do tyłu, aby połknąć. Małe dzieci mogą mieć z tym problem. Dlatego warto w przypadku zaburzeń połykania zbadać dziecko.

Temat, który może Cię zainteresować: Jak zbadać dysfagię, sposoby diagnozowania dysfagii

Wpływ zaburzenia rozwoju funkcji organizmu

Dysfagia u dzieci, może mieć powiązania  z zaburzeniami rozwoju funkcji organizmu. Mogą być powiązane z:

  1. problemami motorycznymi – dzieci, które mają problemy ze skoordynowanym ruchem ust, języka lub szczęki, prawdopodobnie będą miały problemy z prawidłowym odżywianiem. Mogą nie być w stanie poradzić sobie z żywnością, tak jak inne dzieci w ich wieku.
  2. problemami fizycznymi – u dzieci z problemami czaszkowo-twarzowymi, jak nieprawidłowości szczęki, rozszczep wargi czy podniebienia, wystąpią problemy z karmieniem. Mogą też dotyczyć przewodu pokarmowego, który uniemożliwia trawienie pokarmu.
  3. problemami sensorycznymi – dzieci mają problemy z przetwarzaniem wielu różnych odczuć związanych z jedzeniem, np: wzmożona reakcja na zapachy, wybiórczość pokarmów (decyduje o wykluczeniu smak, zapach, tekstura, temperatura, kolor, wygląd, a nawet marka produktu). Dysfagia u dzieci z problemami sensorycznymi, może objawiać się, chęcią przyjmowania pokarm tylko w ruchu. Dziecko ma również zmniejszoną zdolność, do rozróżniania uczucia głodu i sytości.

Dysfagia u dzieci – powody zaburzenia żywienia i połykania

Zależne są od wieku dziecka, stanu zdrowia, problemy z przełykaniem mogą wynikać z różnych przyczyn.  Poniżej niektóre z przyczyn, często objawiających się zaburzeniami odżywiania i połykania u dzieci:

  • zaburzenia układu nerwowego (np. porażenie mózgowe, zapalenie opon mózgowych, encefalopatia)
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe (np. refluks, zespół „krótkiego jelita”)
  • wcześniactwo, niska masa urodzeniowa
  • choroba serca
  • rozszczep wargi i / lub podniebienia
  • warunki wpływające na drogi oddechowe
  • autyzm
  • nieprawidłowości w obrębie głowy i szyi
  • osłabienie mięśni twarzy i szyi
  • trudności z oddychaniem
  • leki, które mogą powodować np. zmniejszenie apetytu
  • problemy z interakcjami rodzic-dziecko w czasie posiłków

Więcej w temacie: Problemy z karmieniem i połknięciem

Dysfagia u dzieci – dostępne metody leczenia z zaburzeniami połykania

Leczenie zmienia się znacznie w zależności od wieku, przyczyny i objawów zaburzenia połykania. Na podstawie wyników oceny karmienia i połykania lekarze opiekujący się dzieckiem, mogą zalecić:

    • interwencja medyczna (np. lek do refluksu)
    • bezpośrednia terapia żywieniowa opracowana w celu zaspokojenia indywidualnych potrzeb
    • zmiany żywieniowe (np. różne produkty spożywcze, dodawanie kalorii do żywności)
    • zwiększenie akceptacji nowej żywności lub tekstur
    • temperatura żywności i zmiany tekstury
    • zmiany pozycji lub miejsca (np. różne miejsca siedzące)
    • techniki zarządzania zachowaniem
    • skierowanie do innych specjalistów, takich jak psycholog lub dentysta

Przy problemach z karmieniem, zalecenia mogą dotyczyć także:

  • wzmocnienia mięśni jamy ustnej
  • zwiększenia ruchu języka
  • poprawienia żucia
  • zwiększenia akceptacji różnych produktów spożywczych i płynów
  • poprawienia zdolności ssania, picia
  • koordynacji wzoru oddechu ssania i połykania (dla niemowląt)
  • zmiany tekstury żywności i grubości cieczy, aby zapewnić bezpieczne połknięcie

Prawidłowego połykania możemy nauczyć jedynie wtedy, gdy dziecko przyjmie pozycję pionową (oczywiście wystarczy właściwa pozycja tułowia ? dziecko musi siedzieć samodzielnie lub z podparciem). Połykania uczymy podając łyżeczką pokarm płynny lub półpłynny. Naciskamy czubek języka i wlewamy zawartość łyżeczki na środek języka. Szybko zamykamy dziecku wargi. Powinniśmy usłyszeć głośne połknięcie połączone z ruchem dolnej szczęki..

Choć przyczynę dysfagii rozpoznać jest ciężko, to same zaburzenia połykania u niemowlaka są dla rodziców widoczne gołym okiem. Jak rozpoznać u dziecka zaburzenia połykania?

Szerzej o temacie: Kiedy problem z karmieniem niemowlaka powinien niepokoić

Pamiętaj!

Dysfagia u dzieci może być objawem innych chorób i może zagrażać życiu dziecka. Jeżeli masz podejrzenia i obawy, porozmawiaj z pediatrą dziecka. Być może skieruje Cię do patologa mowy i języka. Szybko wykryty problem z karmieniem i połykaniem, rozpoczęcie odpowiedniego leczenie, zwiększa szansę na poprawienie tych umiejętności.

Podane informacje nie mogą zastępować porady i wizyty u lekarza. W Internecie znajdziesz dużo treści na temat trudności w połykaniu. To tylko strony poruszające zagadnienie zdrowia i wskazujące na istniejący problem. Nie należy podejmować decyzji, wyciągać pochopnie wniosków w oparciu o internetowe informacje. Gdy jesteś czymś zaniepokojony, rzetelną wiedzę i pomoc uzyskasz u specjalisty.

 

czytajwsieci.pl

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

pięć × pięć =